انسان موجودی است که صاحبان مکاتب، ادیان و مشربهای مختلف درباره آن اظهارنظر نموده و برای رسیدن به سعادت و کمال آن نسخههای متعددی پیچیدهاند؛ اما تاکنون به کنه و حقیقت انسان آنگونه که موردپذیرش همگان و نیز شایسته انسان باشد، دست نیافتهاند. ازاینرو، راهکارهایی که برای سعادت بشر در نظر گرفتهاند، نتوانسته روح کمال خواه بشر را اقناع نماید؛ بنابراین بایستی به منبعی رو آورد و استمداد خواست که از گذشته و آینده انسان با خبر است و از راههای خیر و صلاح آدمی آگاهی و وقوف کامل دارد و آن منبع نقطه اتصال به مبدأ هستی است که در لسان مکاتب آسمانی از آن به مکتب وحی یاد میشود.
آنچه در این مختصر مورد ارزیابی قرار گرفته، بررسی واژههای انسان، کمال، کامل و انسان کامل است که در قالب سه گفتار، مفهوم شناسی انسان، مفهوم کمال و انسان کامل، با بیان دیدگاههای مختلف راجع به راهکارهای رسیدن به کمال حقیقی ونیز مصادیق انسان کامل مورد ارزیابی قرارگرفته است.