یکی از مسائل اساسی در دانش کلام، بحث از فلسفه و چرایی تکلیف است . متکلمان مسلمان و مکاتب کلامی اسلامی در این باره نظریات مختلفی ارائه کرده اند. معتزلیان، فلسفه تکلیف را در معرض نفع و ثواب قرار دادن مکلف می دانند و امامیه، پاداش اخروی، نظم بخشیدن به زندگی اجتماعی و رشد و تکامل انسان را غرض و فایده تکلیف معرفی می کند.